ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ལྷ་སའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་སྐབས་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ལོ་ ༢༥ ཡིན་པ་དང་།
ངོ་རྒོལ་བྱས་རྗེས་ཕལ་ཆེར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ནོར་བུ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད། དཔང་པོ་ཚོས་དྲན་པ་མ་ཤོར་བའི་སྔོན་ལ་བོད་རང་བཙན་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ཕེབས་དགོས་པ་དང་རང་དབང་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་ལ་གསལ་བསྒྲགས་གང་ཡང་སྤེལ་མེད་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་འགོ་བཙུགས་པའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་རླབས་རྒྱུན་དེ་དོན་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་ཡོད། ལོ་དེར་མཐོ་སྒང་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་བོད་མིའི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་མི་ལོ་ ༥༠ འཁོར་བའི་སྔོན་དུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་བདེ་འཇགས་དམག་དཔུང་གིས་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་དང་དགོན་པ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་རྟོག་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ལན་འདེབས་བྱས་ཡོད། ངོ་རྒོལ་དེ་དག་དྲག་གནོན་བྱས་པ་རེད། དེ་དག་བཟོས་པའི་སྲིད་བྱུས་ཆ་རྐྱེན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་མེད།
འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ཁག་དང་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་བའི་རྨང་གཞི་ཆོས་ལུགས་དང་སྐད་ཡིག་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་མཐུད་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་རྒྱ་གར་རྡ་རམ་ས་ལར་བཙན་བྱོལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་དུ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་སྔར་བཞིན་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད། སྤྱི་སྤྱོད་ས་ཆ་དང་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་ཁོང་གི་སྐུ་པར་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་དང་བཙུན་མ་ཚོས་ཁོང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཤ་ཞེན་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་དགོས་པ་རེད།
ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་བོད་ཡིག་སློབ་གསོའི་སློབ་གསོ་རིམ་བཞིན་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྔོན་ཆད་བྱིས་པ་ཚོར་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ད་ལྟ་རྒྱ་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ལ་གཙོ་གནད་སྤྲོད་པའི་སློབ་ཚན་གྱི་འོག་ལ་འཁྱེར་ཡོད། སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག ངག་ཐོག་གི་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་བཅས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གྱོང་གུན་དེས་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་མ་ཡིན་པར་རིག་གནས་ཤིག་གིས་རང་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལག་ཆ་དེ་དག་ལམ་ལུགས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མེད་པར་བཟོས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད།
ནོར་བུ་ཡིས་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་གྱི་ངོ་རྒོལ་དེ་གང་བྱུང་དུ་བྱུང་བ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཚོགས་ཆེན་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་འཛུགས་ཚོགས་འདུ་དེ་པེ་ཅིང་དུ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད། ལོ་སར་ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་དེ་ལོ་དེའི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ ཉིན་འཁེལ་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་ནས་ཕེབས་པའི་ཉིན་མོ་དང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལོ་ཐོའི་ནང་སེམས་འགུལ་ཆེ་ཤོས་ཐེབས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད། ནོར་བུ་ཡིས་ཟླ་2ཚེས་25ཉིན་གློ་བུར་དུ་བདམས་པ་མ་རེད།
ཁོང་གི་ནང་མིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱིས་ཁོང་ལམ་ལུགས་དང་དེའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་མཐུད་མཚམས་སུ་བཞག་ཡོད། ཁོང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་མངའ་སྡེའི་གཞུང་འབྲེལ་རིག་གནས་ལས་ཁུངས་ཁག་ཏུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་གི་ཨ་ཕ་མངའ་སྡེའི་འཁྲབ་སྟོན་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པའི་གཞས་མ་བརྩམས་པ་དང་། ཁོང་གི་ཨ་མ་ནི་པི་ཨེལ་ཨེ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གི་ཨ་ཁུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་བོད་རང་བཙན་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་ལོ་ ༢༡ ལྷག་བཙོན་འཇུག་བྱས་མྱོང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོར་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཐང་ཆེན་དུ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་ཏེ་ལོ་ ༡༨ འཕར་སྣོན་གྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ལ་གློག་བརྙན་དེ་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད།
ནོར་བུ་ཁོ་རང་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དུ་ངོ་རྒོལ་གྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད། ཁོས་གང་ལྟར་ཡང་ངོ་རྒོལ་འདེམས་པ་རེད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ ༢༠༢༢ བར་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་དོན་རྐྱེན་ ༡༥༨ ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ནང་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་མི་སྣ་ཚུད་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་དང་། བཙུན་མ། ཞིང་པ། སློབ་ཕྲུག དེ་བཞིན་ད་ལྟ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པའི་པོབ་གཞས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱབ་ཁོངས་དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱིས་བཀོད་རིས་དེ་མཐའ་མཚམས་སྡེ་ཚན་ཞིག་དང་ཡང་ན་མི་རིགས་དམིགས་བསལ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ལྟར་བརྗོད་པའི་འབད་བརྩོན་གང་རུང་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་གི་ཡོད། དེས་མི་རབས་དང་ལས་རིགས་དང་ས་ཁུལ་ལ་ཁྱབ་ཡོད།
པེ་ཅིང་གི་གཞུང་འབྲེལ་ལངས་ཕྱོགས་ནི་བོད་བརྟན་ལྷིང་དང་ཡར་རྒྱས་དང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་དང་། ལོ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་མི་༡༥༨ ཡིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཁོང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་གཅིག་པུ་དེ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གནས་བབ་དེས་བརྗོད་མི་ཐུབ།
རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གྲངས་ཀ་དེ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་མེད། ཁོང་ཚོས་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་འདས་གྲོངས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་མེད། ཁོང་ཚོས་དེ་གཉིས་ཀ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་གནས་སྟངས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་མེད།
ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་བསྒྱུར།
Ashu Mann
Ashu Mann is an Associate Fellow at the Centre for Land Warfare Studies. He was awarded the Vice Chief of the Army Staff Commendation card on Army Day 2025. He is pursuing a PhD in Defense and Strategic Studies at Amity University, Noida. His research focuses include the India-China territorial dispute, great power rivalry, and Chinese foreign policy.
